Günümüzde okumak her hâliyle yaşamaya dahil

bir olgudur. Yaşamayı öncellediğinizde ise zaten gün￾deminize oturmuş demektir. Bazılarımız için yazmak

da öyledir... Ancak bu iki zihinsel eylemi hayata dahil

etme sürecinde bu işi hangi dille yapacağınız kuşku￾suz ki ayrı önem arz eder. Zira dil yer, yurt, yuva, va￾roluş biçimi de demektir. Sizin olandır; ilkin bir tane￾dir, biriciktir, anneniz konuşur; diğerleri sonra gelir,

sonradan dizilirler gönlünüze girme sırasına...

Rusçuk’tan ayrıldıktan sonra Londra, Viyana,

Paris, Zürih vb Avrupa şehirlerinde yaşayan 1981 Nobel Edebiyat Ödülü sahibi Elias Ca￾netti (1905 - 1994) doğuştan çokdilliliğe meyilli olduğundan göçtüğü yerlerde en hızlı

intibak aracı olan dile sarılır. İçine düştüğü her dili öğrenir, kullanır. Ladino, Bulgarca ve

Almanca yani anne ve babasının birbirleriyle konuştukları dillerdir, yuvasıdır belki; öteki

diller ise gittiği her yerde yurt bulma çabalarının dilleri olur.

Ne var ki eserlerini yazdığı dil, kişiye yurt olabileceği gibi onu yurtsuzluğa sürükle￾yen bir etken de olabilir, tarihte örnekleri çoktur. Canetti de bu nedenle acı bir istihza ile:

Almanca yazıyorum çünkü Yahudiyim, demişti ya... Bulgaristan’da Türkçe yazan kişilerin

tek dil, iki dillilik ve çok dillilik gibi hâlleri tam böyle ilerlemese bile bir hayli dokunma

noktaları mevcut: örneğin zihin dili. Düşündüğünüz dil zihin dilinizdir ve birden fazla dilde

düşünürseniz birkaç zihin diliniz ve bir o kadar izanınız oluşur insana ve dünyaya dair (Biz,

Bulgaristan Türkleri bunu yıllardır maharetle uygulayagelmekteyiz.)

Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) 15 Aralık’ı Dünya Türk Dili

Ailesi Günü ilan etti. Türkolog Vilhelm Thomsen, 1889 yılında bulunan “Orhun Yazıtları”nın

Türk dilinde yazıldığını 15 Aralık 1893 tarihinde uluslararası bilim dünyasına duyurdu.

Bu sayıda Haydar Ergülen’in şiirine ilişkin Bulgarca yazdığı metnin başlığına edebiyat

eleştirmeni Mitko Novkov Sonsuzluğun bir fotoğrafıdır şiir, demiş. Eminim kendisi de şiir

yerine edebiyat sözcüğünün de pekâlâ uz düşeceğine katılırdı. Sorumuz şu: Sonsuzluğunu￾zu hangi dilin yurdunda fotoğraflamak istersiniz?

Türkçe yazmak, yazmamak ve yazamamak – hepsi seçim, kader değil.

Dünya Türk Dili Ailesi Günü şimdiden kutlu olsun!